Profesor Zbigniew Antoni Kruszewski, politolog, specjalista od polsko-niemieckiej granicy, został nowym Honorowym Obywatelem Szczecina. Tydzień temu zdecydowali o tym szczecińscy radni.
W Fonosferze przypomnimy dziś historię profesora Kruszewskiego, który w tym roku skończy 98 lat. Urodził się w Warszawie, był jednym z najmłodszych uczestników Powstania Warszawskiego - pseudonim Jowisz. Po wojnie swoje losy związał z USA i Uniwersytetem Teksańskim w El Paso gdzie był dziekanem Wydziału Stosunków Międzynarodowych. Przez wiele lat był także wiceprezesem Kongresu Polonii Amerykańskiej.
Badaniami polsko-niemieckiego pogranicza zajmuje się od lat 50. ubiegłego stulecia. Do Szczecina przyjeżdża regularnie od lat 90. Bierze udział w dyskusjach, konferencjach i częstych spotkaniach z młodzieżą.
W Fonosferze przypomnimy dziś rozmowę z profesorem nagraną w 2013 roku. Po audycji "Profesor Jowisz" o Zbigniewie Kruszewskim opowie profesor Beata Halicka autorka biografii politologa - "Życie na pograniczach. Zbigniew Anthony Kruszewski".
Zapraszam po 19, Joanna Skonieczna

"Spekulanci", "obszarnicy", "chcą wzbogacić się za wszelką cenę" - tak, od kilku lat, definiowana jest przez zarząd gminy rodzina Wojciechowski, która w gminie Dobra koło Szczecina, ma kilka działek. Są one wciąż jeszcze działkami rolnymi, ale docelowo właściciele działek chcą, aby powstały tam osiedla mieszkaniowe. Prawnie wszystko jest w porządku, ale gmina nie wydaje Warunków Zabudowy. Zawiesza postępowanie, mimo decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nakazującej wydanie WZtek.

Sprawa stała się pilna, bo do 30 czerwca tego roku gminy mają uchwalić Plany Ogólne gmin, a to może wiele zmienić. Nie tylko w przypadku rodziny Wojciechowski, ale innych osób w podobnej sytuacji.

"Taka gmina..." - reportaż Małgorzaty Gwiazdy-Elmerych, w realizacji dźwiękowej Aleksandry Mazur-Woronieckiej, A po reportażu - rozmowa z dr. hab. Maciejem Nowakiem, prof. ZUT - Kierownikiem Katedry Nieruchomości na Wydziale Ekonomicznym Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie. Zapraszamy dziś po 19.

W miejscu, które kojarzy się ze śmiercią i zniewoleniem, obozie koncentracyjnym Ravensbrück w Niemczech, spotkały się dwa pokolenia dziewcząt. Jedne to Dziewczyny, które swoją młodość przeżywały w Ravensbrück, drugie są współczesnymi nastolatkami, które przejechały do obozu odwiedzić duchy młodych więźniarek… Zapraszamy na reportaż Agnieszki Loch w realizacji Jacka Kurkowskiego zatytułowany „Dziewczyny dziewczynom”.
Do Miejsca Pamięci i Przestrogi Ravensbrück w Niemczech przyjeżdżają grupy młodzieży z całej Polski. W reportażu występują licealiści z Katowic, ale bardzo często organizowane są wyjazdy do Ravensbrück także ze Szczecina.
Obóz w Ravensbrück w Brandenburgii powstał w 1939 r. Był największym na terenie Niemiec obozem koncentracyjnym dla kobiet. Do końca wojny przeszło przez niego ponad 130 tysięcy kobiet i tysiąc dziewcząt z kilkudziesięciu krajów Europy.
Wśród nich najwięcej - około 40 tysięcy - było Polek. Wiele z nich wywieziono do obozu po Powstaniu Warszawskim.
O procesie rozliczenia zbrodniarzy nazistowskich w powojennych Niemczech, po reportażu, porozmawiam z dr. Filipem Gańczakiem, autorem książek "Polakożerca" oraz "Jan Sehn. Tropiciel nazistów". Zapraszam, po 19, Joanna Skonieczna.

Katastrofa ekologiczna Odry w 2022 roku pokazała, że obowiązujący model ochrony wód jest niewystarczający i nieskuteczny. Nic więc dziwnego, że pojawiła się grupa ludzi, którym zależy na ochronie tej rzeki. Niedawno w Pałacu Młodzieży przeprowadzona została akcja „Głos dla Odry”, akcja performatywna, która wpisuje się w Artywizm, czyli połączenie działań twórczych z aktywnością społeczną. Nauczyciele Pałacu Młodzieży w Szczecinie uczą młodych ludzi zabierania głosu w ważnych sprawach. Przewodniczkami po pałacowych przestrzeniach były Magda Kucharska i Agnieszka Czachorowska. Anna Kolmer zaprasza państwa dzisiaj po godz.19-ej do wysłuchania reportażu Małgorzaty Furgi zatytułowanego „Hałas dla Odry”.

W reportażu wykorzystano fragmenty słuchowiska uczestników Pracowni Plastycznej, które powstało pod opieką p. Agnieszki Czachorowskiej oraz fragment bajki o Wiadrusie i Odrze zaprezentowanej przez Marcela Mroczka.

Po reportażu gościem Anny Kolmer będzie Piotr Piznal – fotograf, przyrodnik i muzyk.

Koniec zimy to idealny czas na wycinanie drzew i krzewów, nie ma jeszcze lęgów więc wycinka nie zagraża ptakom. Ale... w Gminie Dębno, zdaniem przyrodników, służby poszły na całość i na drogach śródpolnych i śródleśnych wycinają wszystko - drzewa, krzewy - dosłownie w pień. Mamy zgodę starostwa na wycinkę drzew i wycinamy na wniosek rolników - tłumaczy Wojciech Czepułkowski, burmistrz Dębna. Ekolodzy alarmują: to dewastacja krajobrazu i łamanie unijnych przepisów, bo zadrzewienie śródpolne czy pasy krzewów są chronione jako całość, nie tylko jako siedlisko konkretnego gatunku.
Reportaż "...w pień" Małgorzaty Gwiazdy-Elmerych w realizacji dźwiękowej Wawrzyńca Szwai już dziś w Fonosferze. Zapraszam po 19, Joanna Skonieczna

Miłość, zdrada i morderstwo. Łukasz Nowicki w słuchowisku "Ostatni klangor" w Radiu Szczecin.

Początek lat 90. ubiegłego wieku to okres intensywnych przemian w Polsce. To wtedy m.in. nastąpiła likwidacja Państwowych Gospodarstw Rolnych. Nierentowne, zadłużone zakłady po przejęciu przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa stawały się enklawami biedy i ludzkich tragedii.

Tuż przed tymi wydarzeniami, w jednym z PGR-ów w dawnym województwie olsztyńskim, zaczyna się akcja słuchowiska „Ostatni klangor”.

Główny bohater – Tadeusz, mąż, ojciec, traktorzysta – przemówi do słuchaczy głosem aktora i prezentera Łukasza Nowickiego. Jego twarz i głos znamy z teatru, seriali, filmów, audioseriali i audiobooków. Był Buzzem Astralem, Thorem, Harrym Hole, Nedem Starkiem. Reżyser słuchowiska, Tomasz Kaczorowski, rolę żony Tadeusza – Marii, powierzył Milenie Gauer, aktorce Teatru im. Stefana Jaracza w Olsztynie. Córkę, zakochaną nastolatkę, gra Emilia Lewandowska, a jej chłopaka, zajmującego się przemytem Gano – Jakub Ignasiak.

Tadeusz przeczuwa, że wydarzy się coś złego. Uważa, że żurawi klangor, który usłyszał zbyt wcześnie, to zapowiedź nadchodzącego nieszczęścia. Jego nastoletnia córka zadaje się z podejrzanym młodym człowiekiem. Mieszkańcy wsi plotkują o romansie jego żony. Atmosfera gęstnieje z linijki na linijkę scenariusza. – „Ostatni klangor” to kryminał, ginie ważna osoba w tej małej społeczności – wyjaśnia reżyser Tomasz Kaczorowski, dyrektor Olsztyńskiego Teatru Lalek.

Kto ginie? Kto zabił? Kto miał powód, a kto sposobność? Czy klangor to naprawdę zły znak?

Słuchowisko "Ostatni klangor" w Fonosferze w poniedziałek po 19. Zapraszam, Joanna Skonieczna

W Fonosferze przypomnimy dziś reportaż "Meksyk z facebooka". To historia rodzinna Szczecinianki Joanny Matias, która przez wiele lat szukała grobu swojego dziadka. Ojca swojego taty nigdy nie poznała, zmarł w Meksyku, kilka lat po zakończeniu II WŚ. Dotarł tam z grupą 1,5 tysiąca polskich uchodźców. Byli to Polacy ze wschodnich Kresów II RP, którzy w ramach sowieckich wywózek, trafili na Syberię. Przez kilka lat w Meksyku uchodźcy mieszkali w specjalnie dla nich przygotowanej kolonii Santa Rosa, w okolicach miasta Leon.
Właśnie z Santa Rosa wiążą się losy Joanny Matias. Tam pobrali się jej dziadkowie, tam urodził się także jej tato - Bogdan Matias.
Po reportażu rozmowa o Melchiorze Wańkowiczu. Gościem Radia Szczecin będzie biograf reportera Łukasz Garbal. Niedawno ukazała się książka "Wańkowicz. Życie na kraterze".
Do usłyszenia, Joanna Skonieczna

Od 24 lat Katarzyna i Grzegorz Piszczykowie prowadzą Pogotowie Rodzinne. Przyjmują dzieci z deficytami, które potrzebują bezpiecznego domu, medycznej pomocy i rehabilitacji. Kiedy jest potrzeba jadą po nie o każdej porze dnia i nocy. Pani Katarzyna jakiś czas temu otrzymała za swoją działalność na rzecz dzieci Nagrodę im. Janusza Korczaka. Historię tej niezwykłej rodziny poznają państwo z reportażu Małgorzaty Furgi zatytułowanego „To nie jest praca dla słabych ludzi”. Premiera dzisiaj po godz.19-ej.
Po reportażu rozmowa z Małgorzatą Kocyk i Agnieszką Gierszewską z Działu Pieczy Zastępczej w CUS w Szczecinie.

Bractwo Śpiewacze z Tanowa powstało w grudniu 2018 roku. Żaden z chórzystów nie ma wykształcenia muzycznego - wszyscy są samoukami. Są tam m.in.: uczniowie, emeryci, informatyk, murarz, rolnik, mechanik, psycholog czy prawnik. W repertuarze mają różne pieśni, także polskie pieśni cechowe. Panowie zdecydowali, że nie będą odtwarzać dokładnie zapisu nutowego, ale przygotują własne interpretacje muzyczne utworów. Aranżacji wielogłosowej na chór męski podjął się znany szczeciński kompozytor Paweł Kornicz, a instrumentalne partie przygotował i nagrał Marek Kruszyński.

Reportaż "Męskie śpiewanie w Tanowie", który zrealizowali Małgorzata Furga i Piotr Biniek, opowiada o pięknej męskiej przyjaźni. Wystąpili w nim: Piotr Biniek, Maciej Połczyński, Tadeusz Nosek, Paweł Kornicz, Marek Kruszyński, Zbyszek Kotula, Roman Falkowski, Jakub Arch i Rafał Foremski. A po reportażu porozmawiamy o tym, co nowego w Bractwie Śpiewaczym z Tanowa. Agata Rokicka, zapraszam.