Radio SzczecinRadio Szczecin » FONOSFERA » Reportaże
Lilijka Organizacji Harcerskiej Rodło .svg
Lilijka Organizacji Harcerskiej Rodło .svg
Znak Rodła. Związku Polaków w Niemczech. Autor: Janina Kłopocka
Znak Rodła. Związku Polaków w Niemczech. Autor: Janina Kłopocka
Swoje korzenie polskie harcerstwo na terenie Niemiec zawdzięcza pierwszym drużynom skautowym konspiracyjnie zakładanym jeszcze przed I wojną światową. Pierwsza organizacja polskiego harcerstwa w Niemczech, jednocząca liczne polskie organizacje skautowskie, założona została w 1925 roku jako Związek Harcerzy Polskich w Niemczech i pod tą nazwą działała do roku 1927. Dnia 9 maja 1926 na zjeździe organizacji harcerskich w Bytomiu postanowiono utworzyć jednolitą organizację harcerską w Niemczech, którą w 1927 nazwano Związkiem Harcerstwa Polskiego w Niemczech, w skrócie ZHPwN.
W roku 1933 Paweł Gajdzik zaprojektował połączenie Rodła symbolu Związku Polaków w Niemczech z lilijką harcerską. Hufcowy Berlińskiego Hufca Harcerstwa Polskiego Edmund Rydziński wykonał w rysunku lilijkę harcerską wraz ze znakiem Rodła. Znak ten stał się nowym godłem harcerstwa polskiego na tych terenach. Początkowo spontanicznie pojawiał się na sztandarach drużyn, zastępów i gromad zuchów. Wkrótce został przyjęty jako oficjalny znak Związku Harcerstwa Polskiego w Niemczech i noszony był na tarczach przypiętych do harcerskich bluz. W 1938 roku harcerstwo polskie w Niemczech obchodziło 25-lecie działalności. Z tej okazji odbyły się uroczystości jubileuszowe, podczas których w Domu Polskim w Berlinie zorganizowano wystawę prezentującą działalność 10 hufców działających na terenie Niemiec.
Związek Harcerstwa Polskiego w Niemczech organizacyjnie podlegał Związkowi Polaków w Niemczech. Według danych z 1 stycznia 1926 organizacja liczyła 321 członków w 12 drużynach, skupionych w 3 hufcach. Stan organizacji na 31 marca 1939 wynosił: 2895 członków, razem 136 drużyn skupionych w 11 hufcach.
We wrześniu 1937 roku gestapo zakazało członkom ZHP w Niemczech noszenia mundurków harcerskich, lilijki z Rodłem oraz używania biało-czerwonych barw. Działacze harcerscy wpisywani byli na listę „wrogów Rzeszy”, tzw. Sonderfahndungsbuch Polen (pol. Specjalna księga Polaków ściganych listem gończym). Organizacja została rozwiązana decyzją władz niemieckich dnia 7 września 1939, a wielu jej członków zostało zabitych przez nazistów.
W 1984 roku byli harcerze berlińskiej drużyny Związku Harcerstwa Polskiego w Niemczech - wtedy już mieszkańcy Szczecina opowiedzieli o tym, jak walczyli o swoją polskość.
"Muttersprache - polski; Nationalität - polska" - to tytuł reportażu Małgorzaty Furgi, który przypominamy.
Posłuchaj reportażu Małgorzaty Furgi
Posłuchaj rozmowy Agaty Rokickiej z Tomaszem Wieczorkiem, przewodnikiem po Szczecinie, z Centrum Informacji Kulturalnej i Turystycznej Zamku Książąt Pomorskich
 

Zobacz także

2026-01-21, godz. 12:43 "Niczego nie żałuję" - reportaż Anny Kolmer Coraz częściej ludzie Zachodu spragnieni są posiadania ikony. Czy powodem tego żywego zainteresowania jest czysty estetyzm, a może chęć odnalezienia innej… » więcej 2026-01-20, godz. 15:25 " Posiedzieć, pomilczeć "- reportaż Katarzyny Wolnik-Sayny Przeżeglował jachtem blisko 200 tysięcy mil morskich, przepłynął ośmiokrotnie Atlantyk, czterokrotnie Pacyfik, trzykrotnie Ocean Indyjski, okrążył Australię… » więcej 2026-01-19, godz. 06:00 "12000 dni: katastrofa promu Jan Heweliusz" - audioserial Anna Dudzińska i Michał Matus ruszają tropem nieopowiedzianych historii i ludzi związanych z tym wydarzeniem. Sprawdzają co czai się za wymuszonym milczeniem… » więcej 2026-01-16, godz. 12:20 Agnieszka - słuchaczka Radia Szczecin wygrała konkurs - Pogodny 2.0 Audiobook Pogodny 2.0 to opowieść, którą szczecińscy autorzy: Przemysław Kowalewski i Marek Stelar, piszą wspólnie ze słuchaczami Radia Szczecin. Co tydzień… » więcej 2026-01-15, godz. 06:00 Pogodny 2.0 - konkurs dla słuchaczy Radia Szczecin Przygody detektywa z Pogodna - w Radiu Szczecin od poniedziałku do piątku po 11. Całej opowieści możecie też posłuchać w czwartkowej Fonosferze, po 19… » więcej 2026-01-14, godz. 12:24 "Uniewinnienie musi zapaść" - reportaż Małgorzaty Gwiazdy - Elmerych "Arkadiusz Kraska nie mógł być sprawcą zastrzelenia dwóch mężczyzn" - mówi prokurator w stanie spoczynku Barbara Zapaśnik. Przez lata miała zakaz mówienia… » więcej 2026-01-13, godz. 11:33 "Niemen znad Niemna" - audycja dokumentalna Agaty Rokickiej "Nie zgadzam się! To niesprawiedliwe! Tak nie może być!" - w ten sposób na wiadomość o jego śmierci 17 stycznia 2004 roku zareagował Włodzimierz Korcz… » więcej 2026-01-12, godz. 06:00 „Quistorp Dobre Serce” - reportaż Joanny Skoniecznej W Fonosferze przypomnimy dziś opowieść o fabryce, którą stworzył szczeciński przedsiębiorca i filantrop Johannes Quistorp. Chodzi o działającą w Lubinie… » więcej 2026-01-09, godz. 13:40 Marek Rupiński - ambasador kampanii "Pomorze Zachodnie - Możesz wszystko" będzie bohaterem kolejnych odcinków audiobooka… Audiobook Pogodny 2.0 to opowieść, którą szczecińscy autorzy Przemysław Kowalewski i Marek Stelar piszą wspólnie ze słuchaczami Radia Szczecin. Co tydzień… » więcej 2026-01-08, godz. 05:00 Pogodny 2.0 - konkurs dla słuchaczy Radia Szczecin Przygody detektywa z Pogodna - w Radiu Szczecin od poniedziałku do piątku po 11. Całej opowieści możecie też posłuchać w czwartkowej Fonosferze, po 19… » więcej
34567