Nie wiem czy jeszcze potrafię się nudzić. Mam chyba strach przed nudą i mijającym czasem. To się łączy jedno z drugim. Nuda i czas.
Pojawia się nuda, „nic nierobienie”, a to oznacza stratę czasu, który jest nam dany*.
I dlatego w takim zapętleniu jestem, w permanentnym ruchu. Kiedy mam czas na refleksję, na przemyślenia, to i tak robię to w ruchu – albo jadę na rowerze długie trasy i defragmentuję zapis neuronów, albo chodzę, poruszam się na piechotę. Też jest to przestrzeń do rozmyślań. Wypełniam przestwory egzystencji.
Jeszcze większy robi się galimatias na urlopie. Wtedy to chcę zrobić jak najwięcej w tym wyszarpanym z pracowniczej rzeczywistości czasie. Obiecuję sobie wiele, czego to ja nie zrobię i na co wykorzystam minuty i godziny.
A coś mi się wydaje, że nudząc się, 'nic nie robiąc', mam większy urodzaj pomysłów**. Nudząc się znajdowałem czas na czytanie książek. Teraz nie pamiętam nawet jaką przeczytałem ostatnio książkę, ale taką beletrystyczną. Bo czytam, owszem, ale właśnie tylko coś, co ma mnie czegoś nauczyć. Na czytanie innych książek – a jakże - nie mam czasu.
Seriali już nie oglądam, bo też są czasochłonne. Szarpię zegarem, kalendarzem i otaczającą mnie rzeczywistością***.
I jak tu słuchać muzyki? Ale nie jako wypełniacza, jako tła, umilenia zwykłego, tylko świadomie, z posmakowaniem. Kiedy potrafiłem się nudzić, potrafiłem też słuchać więcej muzy, więcej jej poznawać i bardziej się nią cieszyć.
Słuchacie jeszcze muzyki? Poznajecie nowe albumy? Macie dreszcze z tego powodu, niesie Was to?
Kiedyś pożyczałem płyty od kolegów, aby je posłuchać. Teraz ktoś mi podsyła linki z muzyką do serwisów i już myślę 'nie mam czasu”.

Tym bardziej szanuję Was, czytających te słowa, znajdujących chwilę na ogarnięcie swoją uwagą tego co napisałem. Szanuję Was - słuchających audycji Prorock i muzyki w niej prezentowanej.
Bądźcie pozdrowieni.

Potrzebuję szesnastu kilogramów nudy. Aby posłuchać muzyki, aby przeczytać „Pana Samochodzika i niesamowity dwór”.
Puda – miara wagi w XIX-wiecznej Polsce. Puda - 16,38 kg. Stąd 'nudy na pudy'.

Na koniec – to felieton do audycji muzycznej. Wypada coś o muzyce jeszcze. Będzie filmowo i muzycznie. Polecam wam dokument, dwuodcinkowy – „History of the Eagels”. Jeżeli znasz „Hotel California” i dwie inne przypadkowe piosenki grupy The Eagels to wystarczy. Wystarczy, aby zobaczyć dobrze zrealizowany film dokumentalny. W tym obrazie nie tylko muzyka, ale przede wszystkim relacje międzyludzkie budują historię. Relacje w zespole, gdzie niemal każdy był samcem alfa.
„The Eagles: historia legendy” (History of the Eagles) z roku 2013 (186 minut), reżyseria Alison Ellwood. Film pojawia się na różnych platformach streamingowych. Wypatrujcie. I szukajcie nudy, abyście w spokoju mogli obejrzeć ten dokument.




*Kiedyś znajomy ksiądz powiedział mi, że czasu mam odpowiednio dużo, tylko źle go sobie organizuję. Ja bym dodał, że ktoś miejscami organizuje mi go zanadto.

**nudzić się, a być znudzonym czy nudnym, to dla mnie dwa rożne stany. Ten pierwszy uważam za wartościowy. Być sam na sam z sobą.

***Mądre głowy mówią, że to rutyna „kompresuje” czas, do tego mniej nowych bodźców i już czujemy, że zegar jest na kofeinie. Po za tym z wiekiem czas subiektywnie przyspiesza. Na dodatek dużo bodźców - telefon, social media, multitasking - mogą sprawiać, że dzień znika szybciej, bo uwaga jest rozproszona. I dalej - kiedy dni są podobne do siebie, mózg zapisuje mniej nowych informacji. W efekcie patrząc wstecz, wszystko wydaje się krótsze — jakby czas się „skurczył”. Ponoć jest to związane z czymś, co nazywa się adaptacją sensoryczną.

Prorock w sobotę o 20:00. Włączcie Radio Szczecin.

Kosmiczny, gwiezdny motyw w Prorocku pojawił się kilka miesięcy temu. Można tej audycji odsłuchać, można poczytać felieton – kliknijcie tutaj.
Dziś poniekąd wracamy do tematu.
Wracają też astronauci z misji Artemis II. Wracają z kosmosu, kiedy to piszę. A kiedy Wy czytacie, to pewnie już zmagają się na nowo z grawitacją w swym życiu.

Dziś chciałbym zwrócić Waszą muzyczną uwagę na dwie płyty, może trzy. Na początek Madis – czyli Amadeusz Małkowski, kompozytor i producent el-muzyki. Jego brzmienia - całkiem nowoczesne, a jednak połączone z dźwiękami „starej szkoły” muzyki elektronicznej. Jego pierwszy pełnoprawny solowy album to Sea of Tranquility – konceptualna opowieść o podróży na Księżyc, inspirowana misją Apollo 11. Tytuł odnosi się do „Morza Spokoju” – miejsca lądowania astronautów. To nie jest zbiór przypadkowych utworów – to raczej jedna długa, spójna historia dźwiękowa. Polecam spragnionym takich brzmień.

Kolejnym albumem zalecanym w temacie przez Prorocka jest In Concert Houston/Lyon Jean-Michel Jarre'a. To zapis dwóch wielkich muzycznych plenerowych działań tego francuskiego kompozytora. W wersji wideo tej płyty przedstawiony jest koncert w Houston. To był rok 1986, koncert przygotowywany przez kilka miesięcy na 25-lecie NASA. I w owym ‘86 roku, w styczniu, dochodzi do katastrofy promu Challenger. Jarre zasmucony, chce odwołać koncert planowany na 5 kwietnia. Jest też w tym motyw osobisty. Na pokładzie wahadłowca ginie Ronald McNair – przyjaciel Jean-Michela.
Ronald był też muzykiem, saksofonistą i podczas tej feralnej misji, miał akompaniować na saksofonie w przestrzeni kosmicznej do utworu Last Rendez Vous. Jean-Michel Jarre miał grać na ziemi. Kosmiczny koncert, swoisty THE GREAT GIG IN THE SKY.
Koncert się odbył. 1.300.000 widzów. I podczas koncertu w Houston wybrzmiał tenże Last Rendez Vous, nabierając innego wymiaru i dając inne emocje.
Trzecią płytę omówię szerzej innym razem, przy innej okazji. Chodzi o grupę Public Service Broadcasting i ich koncepcyjny album The Race for Space. Genialny pomysł i wykonanie. I wiadomo - chodzi o kosmos.


Polecam jeszcze dwa filmy. Pewnie już je znacie, widzieliście. Znakomity Apollo 13 i kolejny epicki obraz First Man. Chyba obejrzę po raz kolejny.

Prorock z Księżyca. Sobota godzina 20:00, Radio Szczecin.

Wielkanoc to nie jest łatwe świętowanie. Myślę o osobach mniej religijnych.
Boże Narodzenie, a właściwie Wigilia tegoż święta, są przyjemniejsze w odbiorze. Jest tzw. „klimat” - zima, czasem śnieg, zazwyczaj zimno, a przy stołach wigilijnych ciepło, kolorowo, pachnąco. Rodzinnie. Choinka wesołością raduje. I prezentami. Jest nawet ckliwie, bo kolędy o małym Dziecku gdzieś tam w żłobie, Matka, wiecie, pastuszkowie, zwierzęta miłe. Można nie być religijnym, ale to chwyta. No i 3 dni wolnego od pracy. Minimum. W zależności jakie rozdanie w kalendarzu.
A Wielkanoc? Pierw jakieś trudne chwile trzeba przeżywać - korki na mieście bo procesje, Drogi Krzyżowe, część współobywateli jakaś wyciszona. Ciężko w czwartek, ciężko w piątek.
Jest sobota. Trochę folkloru i taka jakby pasterka wiosenna, wypada być w kościele - koszyczki z jedzeniem i poświęcenie.
Jak wspomniałem - Wigilii nie ma. Główny dzień świętowania to niedziela - z założenia dzień wolny. I to już trochę takie oszukane jakby. Jak zatem świętować? Śniadaniem Wielkanocnym? W sumie śniadanie, to takie antypody kolacji wigilijnej. Czyli co? Budzimy się rano i jemy śniadanie z nadreprezentacją jajek. I już po świętowaniu. Pozostaje drugi dzień świąt - tradycja i znów zabawny folklor - Lany Poniedziałek.
I piszę o tym nie zżymając się na tych mniej lub wcale religijnych, bo moim zdaniem, może im być ciężko ze świętowaniem (tego) najważniejszego wydarzania dla chrześcijan. Tak po ludzku ciężko. Niemniej wiem, że część z nich potrafi z tego skorzystać i wyjechać sobie. Nad morze, w góry, daleko lub blisko. A część potrafi skorzystać z Wielkiego Czwartku, a tym bardziej z wyciszonego Wielkiego Piątku. To dobrze na nich wpływa, bo w roku to może dwa dni mamy, kiedy możemy się wyciszyć i załapać się na refleksję jakąś.
I dla nich jest to taki czas.

Prorock jak zwykle w sobotę. Tym razem Wielką Sobotę. I choć to też dzień ciszy, to niesie w sobie już pod wieczór nadzieję Zmartwychwstania. Podpowiadam - Rzecz wydarzyła się w nocy, stąd nazwa tego święta.

Ps. Kino. Kino może uratować Wam Sobotę. Niedzielę zresztą też. Filmy tematyczne. Jako Prorock polecam Wam musical Jesus Christ Superstar z 1972 roku. Właściwie to jest rock-opera. Film nakręcił reżyser Skrzypka na dachu Norman Jewison. Dużo dobrej muzyki i nietypowe podejście do przedstawienia Paschy.

Kolejnym obrazem (dla wielu jeszcze bardziej obrazoburczym) jest Ostatnie kuszenie Chrystusa – dramat filmowy w reżyserii Martina Scorsese z roku 1988. Może być trudniejszy w odbiorze, ale dopiero obejrzenie go od początku do samego końca, daje mandat na recenzowanie i wydanie werdyktu 'obrazoburczości' tego filmu.
Plejada aktorska, historia, zdjęcia, ale i muzyka - to zacne strony tego filmu.
W Prorocku muzyka z tego filmu, gościła nie raz na antenie. Nie było chyba takiego roku, aby coś z tej ścieżki dźwiękowej nie zagrało w audycji, która dobrze rockuje.
Sprawdźcie, jak to będzie tym razem.

Christos Anesti!

Nie wiem jak Wam, ale zdarzało mi się w życiu poczucie, że jestem czegoś niegodny albo po prostu nie dorosłem do czegoś. Kiedyś dostałem w prezencie od żony nowy kask rowerowy. Długo w nim nie jeździłem, bo uznałem że nie godny jestem kasku pięknego, jeżdżąc wciąż na starym rowerze*.
To jest trochę jak z rzeczami, które czekają na właściwy moment, aby ich użyć, ale tylko w mitycznym czasie, w dobrej chwili odpowiedniego momentu, będą działały lepiej. Zacnie i godnie.
Niektórzy trzymają tak długo w szafce drogie i ulubione perfumy, aż te zwietrzeją.
Podobny motyw miałem z muzyką. Jako młodzian wiedziałem, że są giganci, muzycy i zespoły, które porywały tłumy i wyznaczały muzyczne drogi. Byli wielcy i na piedestałach. Część moich kolegów ich słuchała. Trochę im zazdrościłem, że są niejako na wyższym poziomie. Mnie też poszczególne utwory danych wykonawców się podobały. Ale przecież to dla znawców. Nie chciałem być fanem jednego utworu, czy też jednej płyty. Nie zasługiwałem.
Pewnie psychologicznie to niepokojące - ale tylko dla psychologów. Określiliby to „lękiem przed skalaniem ideału”, albo że mam syndrom oszusta. Są takie pojęcia.
Takie muzyczne uczucia tarmosiły mną dawno temu i to przy wielu wykonawcach. To chyba coś na kształt dorastania. Nie wiem, może w przypadku muzyki, to był motyw uświęcania sztuki, budowania sacrum.
Nie wiem skąd we mnie takie blokady. Może bałem się, że coś mi się nie spodoba, a to będzie oznaczało że się nie znam. Takie cnotliwe podejście miałem choćby do Pink Floydów. Byli wielcy, tworzyli nie tylko muzykę, ale i historię.
Jak ukazała się ich płyta „The Division Bell” miałem z nią styczność, pożyczyłem wówczas krążek od kolegi. Czułem, że on czuje więcej, dając mi z namaszczeniem CD.
I nie spodobała mi się płyta. A czułem że powinna, bo wiecie - Pink Floyd. Na dodatek ta historia tworzenia: pierw było 60 lekko zarysowanych utworów. Gilmour zarządził ‘wielki odsłuch’ dla muzyków pracujących przy tej płycie. Skupiono się na 27 kawałkach, z których w drodze dalszego głosowania część utworów wyrzucono, a inne połączono ze sobą.
Zostało 15, z których wyłoniono finałową 11, która znalazła się na krążku. A mi nadal coś nie wchodziło. Po latach wykiełkowało „High Hopes”** – nie oszukujmy się - opus magnum tego albumu. Potem dołączały kolejne kompozycje, ale teraz już dorosłem i wiem, czuję, że nie wszystkie muszą mi się podobać***.
W moim pasywnym życiu muzycznym, było kilka pozycji, które wręcz fizycznie czekały na półce, aby uczynić mnie godnym słuchania. Ale nadal mam utwory niczym te zacne i drogie perfumy, które odsłuchuję odświętnie, na specjalne okazje. Na szczęście one nie wietrzeją.
Czasem ten odsłuch robię z Wami - na antenie Radia Szczecin i audycji Prorock. Bo w duecie lepiej smakuje.


*głowa jest tak samo cenna na starym, jak i na nowym rowerze.

Czy twórczość Bacha to muzyka klasyczna? Formalnie to muzyka epoki baroku. Nie wiem też, czy to muzyka poważna. Terminologia muzyki poważnej/klasycznej jest lekko zagmatwana jak partytura Igora Strawińskiego.
Tak uogólniając - wraz z Węgrami i Czechami mamy muzykę poważną. Większość narodów idzie za angolami i ich classical music. Łotysze mają akademicką muzykę, a w Estonii muzykę głęboką. Wyczytałem w Wikipedii, że i u nas stosuje się termin muzyka akademicka do tego co ja nazywam poważną. Albo klasyczną. Spór trwa. Nawet we mnie.
Na niejednym występie Baltic Neopolis Orchestra na którym byłem, muzycy podkreślali, że to co prezentują nie jest muzyką poważną.
No ale jest poważna. Poważne instrumenty, poważne sale zwane filharmoniami. Poważne miny na scenie i na widowni. Ubranie też klasyczne i poważne. Zresztą, poważna to trochę taka jednak smutna muzyka.
Choć mimo mojego working class, to coś podpowiada mi, że taki Mozart* i Haydn, to nie zawsze tak poważnie komponowali, a co jest teraz słuchane z poważnymi minami.

A weź sobie w słuchawki nałóż na trening na siłce, czy na bieganiu, załaduj Haendla lub Pendereckiego. No nie wejdzie. Albo zgruzuje trening. U większości VOMax osiągnie swoje min.

Ja wiem, że są wytrawne uszy niczym Cabernet Sauvignon i oni z tą swoją wytrawnością i Beethovenem na uszach robią życiówkę na 10 km.
No dobra, trening nie, ale już lot w kosmos przy toccacie albo ćwiczenia kawalerii powietrznej na poligonie przy Wagnerze, to już bardziej czuję.
Słuchajcie, można też się wywyższać. Dobre auto, dobre stereo w aucie i jakiś szlagier Vivaldiego albo Rewolucyjna Chopina, na otwarte okno. Twój status wzrasta wśród ludzi na przystanku tramwajowym o 8 punktów. Powaga.

No i wracamy do Bacha. 21 marca przypada rocznica Jego urodzin.
Dobry moment na Jana Sebastiana w Prorocku, zważywszy że jego muzyka ma bardzo wyraźne struktury harmoniczne i szybkie pasaże, które świetnie pasują do gitar elektrycznych.
Doczytałem – bo sam będąc Prorockiem nie ogarniam tak dobrze muzykologii – że w heavy metalu istnieje cała tradycja riffów i solówek inspirowanych stylem Johanna Sebastiana Bacha — głównie poprzez sekwencje barokowe, szybkie pasaże, arpeggia i quasi-fugi (do końca nie wiem o czym tutaj piszę).

Na koniec dodam, że Johann Strauss II (syn), Giuseppe Verdi i ten Mozart ze swymi serenadami, to jednak tak czasami dla niepoważnych zwykłasów tworzyli.


*takie wrażenie wyniosłem choćby z filmu Amadeusz z 1984 roku w reżyserii Milosa Formana

Kiedy w styczniu 2000 roku ukazał się 13. (10.)* album mistrza Jeana Michela Jarre'a– Metamorphoses, został przyjęty jako dzieło wręcz kontrowersyjne, wywołując zdziwienie szczególnie u fanów przestrzennych pasaży rodem z Oxygene i Equinoxe.

Owszem, w dyskografii muzyka, pojawiały się samplowane ludzkie głosy, ale nikt nie śpiewał. Może melorecytował. Teraz było inaczej. Metamorphoses okazała się płytą zasługująca na swój tytuł. Utwory krótsze i odrębne, inne niż wcześniejsze kompozycje, które zazwyczaj ewoluowały jedno w drugie. Na tej płycie można usłyszeć i house, techno, ale i radio-pop czy down-tempo.

To był początek tej odskoczni.

W dwa lata później, pojawia się następny album, odmieniec w kolekcji Francuza. Kolejny album, który nie spotkał się z należytym uznaniem i szerokim odzewem wśród miłośników el-muzyki. Album kompletnie pominięty przez media.

Sessions 2000. Tu co prawda mamy powrót do całkowicie instrumentalnych zmagań, ale zarazem są to nowe brzmienia. Nietypowe dla Jean-Michel'a. To jazz. A bardziej jazz-lounge, nu-jazz. JMJ nagrał ten album razem ze swoim kolegą i przyjacielem - wieloletnim współpracownikiem – Francis’em Rimbert’em.

Ów Francis z Michelem koncertował od lat 80, współpracował przy bodajże ośmiu albumach. Największy jednak wkład miał właśnie przy tworzeniu Sessions 2000.

Skąd pomysł na album w oparach jazzu? Wytwórnia w której wydawał swoje albumy Jarre – Disques Dreyfus - na początku wieku postanowiła zmienić swój profil na brzmienia nieco bardziej chilloutowe, stąd i artyści dotychczas nagrywający tamże, musieli dostosować swoją muzykę.

I moim zdaniem to wyszło.

Session 2000 powstawało niemal jako nagranie improwizowanej sesji, dlatego udział Rimberta okazał się istotny - nie tylko jako muzyka, ale jako programisty instrumentów i sound designu.

Sięgnijcie po te nagrania. Są inne. Nawet jeżeli chill, jazz-lounge i podobne brzmienia, nie są Waszym pierwszym muzycznym wyborem. Jest intrygująco i nie najłatwiej**.

W tym wydaniu Prorocka sięgnę po kilka utworów (raczej pochodzenia gitarowego), ale będą to utwory zaskakujące dla danego wykonawcy. Nie szokujące, ale intrygujące na pewno i nieoczywiste. Wspomniany JMJ też będzie.

Bo muzyka, (a szczególnie Metallica) nie skończyła się po Kill’Em All.

*Wiele osób (choćby dziennikarzy) liczy dyskografie Jean’a Michel’a Jarre od albumu ‘od którego wszystko się zaczęło’ czyli od Oxygene wydanego w 1976 roku. Ale wcześniej, bo w 1973 roku, muzyk ten skomponował ścieżkę dźwiękową do filmu Les Granges Brulees i zapis tejże jest wydane jako oficjalna płyta pod tym samym tytułem co film.

Rok wcześniej w 1972 roku powstaje Desert Palce - jego pierwszy solowy longplay. Owszem, muzyka była tworzona jako ilustracje do filmów, reklam i produkcji telewizyjnych. Niemniej zostało to zebrane na jedną płytę i wydane właśnie jako longplay.

** Bo tak w życiu jest, że poruszamy się po utartych ścieżkach, po tych samych torach, czasem owszem ktoś przestawi zwrotnicę i zmieni nam kierunek jazdy.

To poruszanie się po ustalonych koleinach życia, po wypracowanym schemacie działań, pomaga w funkcjonowaniu. Pomaga nam samym jak i innym w naszym otoczeniu. Często są to przyzwyczajenia, nie tylko nasze i nie tylko przez nas oczekiwane.

I o to wchodzi jakaś odmienność w naszą linię czasu. Jakaś kompozycja nie pasująca do dyskografii naszego żywota. Suniemy po torach co raz częściej zamieniając te zwrotnice, ale i nie zatrzymujemy się też na peronach życia. Wstawiamy zmienną do naszego życia, do codzienności, szokując otoczenie, czasem nawet niesłusznie oburzając. Tak jak po ulubionych muzykach oczekujemy czegoś nowego, ale jednak takiego samego.

Bo najbardziej podobają się nam te, które już znamy (Pisałem o tym tutaj).

Zmianą tą może być element garderoby, porzucenie nałogu, mniej skrępowana szczerość, mówienie o swoich poglądach, wyrażanie opinii, chodzenie do pracy na piechotę, poszczenie, czy też regularne bieganie.

Na starość mu odbiło.

Motor se kupił.

Cokolwiek innego pojawi się w naszej rzeczywistości którą tworzymy, wywołuje to emocje i jakiś niepokój u innych. Pozwólmy zatem innym wydawać takie utwory na pięciolinii życia jakie im w duszy grają.

Nie to, żebym zaraz jakimś wyczulonym audiofilem był. Nie chodzi też o to, że w Radiu pracuję. Nie mam też jakiegoś słuchu odbierającego w wybitnym zakresie częstotliwości, a zapewne wraz z wiekiem moje spektrum jest coraz węższe. Badań słuchu jeszcze sobie nie robiłem, bo boje się, że to moje dobre nastawienie popsuje się tymże badaniem.

Niemniej czasem dostaję porażenia, kiedy piosenki, utwory, muzykę którą znam, słyszę na pierdziakowym sprzęcie. Choć rozumiem, że czasem to małe radyjko w kuchni pomaga śpiewać przy krojeniu pieczarek, a wodoodporny blututowy głośnik daje namiastkę mono-dźwięku pod prysznicem. Choć tego blututa to obronię – często słyszę muzykę ze smartfona albo częściej jakiś podcast. Słyszę, bo moja żona operując w kuchni, umila sobie czas właśnie dźwiękami ze smartfona. I aby w kuchennym zgiełku było coś słychać z tych mikrych głośniczków, trzeba naprawdę pogłośnić solidnie. Zatem nie tylko kuchnia słucha, ale wszyscy wokoło.
I tu ratuje sytuację wspomniany głośnik blututowy. Można słuchać ciszej, a słyszeć więcej.

Nie jestem też purystą dźwiękowym. Ale wiem, jak bardzo wiele kosztuje muzyków, producentów, realizatorów dźwięku zabiegów, aby jakiś utwór brzmiał tak a nie inaczej. Ile to pracy, umiejętności, nieprzeciętnego słuchu, wyczucia i zmysłów nie nazwanych potrzeba. Godziny pracy nad frazą, doborem strun w gitarze i maglowanie sampli. A my potem brzęczymy zgruźliczałym głośnikiem*.
Wręcz bezcześcimy bylejakością odsłuchu. I nie chodzi teraz o pracę w biurze, kuchni, warsztacie, czy na budowie. Tam radio, muzyka towarzyszy i niech tak będzie. Prędzej namawiam Was do celebrowania muzyki którą lubicie, albo chcecie poznać. Dajmy szansę twórcom, aby ich przekaz nie został zepsuty przez nasz odbiór, czy też sposób odbioru. Ja mam tak z kawą. I herbatą. Jeżeli mi nie podpasuje, to nie dopijam. Nie piję dalej po pierwszych dwóch fałszywych łykach smaku. Lepiej już nie pić, niż mieć ten posmak niesmaku.

Do ilu też ja utworów się przekonałem, tylko dlatego, że gdzieś przypadkowo po raz drugi usłyszałem je choćby na całkiem zwykłych dousznych słuchawkach.
Dajmy szansę wybrzmieć. Dziś taki podjazd robi do Was Radio Szczecin i ja z audycją Prorock. Będzie stereo i w miarę bez zakłóceń.

Zresztą jak macie zakłócenia w życiu i pada Wam nie tylko dźwięk - nie poddawajcie się. W Prorocku 7 marca tematem przewodnim będzie hasło „stayin’ alive”.
Zatem zalecam – kto może – bo wiem, że część z Was pracuje i tam w robocie słucha właśnie Prorocka, ale pozostali również weźcie nałóżcie słuchawki, albo podkręćcie w domu stereo. Ta audycja i muzyka wybrzmi dla Was.



* Tak, wiem jest coś takiego "Krzywa Harmana": Badania wykazały, że istnieje pewien model brzmienia (target curve), który jest preferowany przez większość ludzi. Głośniki grające dokładnie tak, jak nagranie (ang. linear response), przegrywały z tymi, które "kolorowały" dźwięk w sposób przyjemny dla ucha. Firma Harman International to właściciel m.in. JBL, Harman Kardon, AKG)
Ale (chyba) firma Bose (też od głośników) miała taki pokój odsłuchowy, to była jeżdżąca platforma na TIRze. Prócz promocji przeprowadzali po Polsce badania nad preferencjami. Słuchacze wybierali w pomieszczeniu odsłuchowym zestaw, który wg nich najlepiej brzmiał. Wyniki badań pokazały, że większość słuchających wybrała głośniki, które brzmią słabiej niż przeciętnie, jak w większości ich samochodów.

Czas. Patrząc od strony fizycznej, a poniekąd i praktycznej, biegnie ciągle tak samo*. Doba jest dobą, godzina godziną, a minuta sekundami płynie za minutą. Według zegara zawsze trwają te jednostki tyle samo. A jednak w pewnych warunkach czas potrafi nam się dłużyć. Czas potrafi nam się ciągnąć. Częściej jednak brakuje nam tego czasu. Częściej ten czas nam ‘leci’, przelewa się przez palce jak piasek na plaży, jak ziarenka w klepsydrze. Ależ to zleciało.

Czasu zazwyczaj mamy coraz mniej. Patrząc na nasze ziemskie bytowanie, akurat ta prawda jest prawdą. I ten sławetny wers: “... rzekł mistrz von Schopenhauer, że czas przyspiesza z biegiem lat w pewnej funkcji stałej” z piosenki Sienkiewicza Kuby. Takie spostrzeżenie prawdziwie zaskakujące.

Trapi mnie ten upływ czasu. A nawet przeraża w zmieszaniu ze smutkiem. Co najmniej trzy audycje na przestrzeni kilkuset wydań dotyczyły czasu. W tym Prorocku też sięgnę po ten temat, choć
w innym ujęciu. Jestem refleksyjny, bo to pora (żeby nie pisać - czas) Wielkiego Postu. Niełatwo mam w tej migającej rzeczywistości zahaczyć o ten 40-dniowy moment wyciszenia. A potrzeba nam uczesania tego poletka naszej potarganej duszy.

Moje dni rozwydrzone takie, cwałują poprzez czas.
Usiądźmy zatem. Włóżcie słuchawki. Dziś trochę o czasie i przemianie. Bo czas taki jest - miesza wskazówkami w tym garze życia, lekko nas zmieniając.



*Tak, tylko w ujęciu mechaniki, fizyki Newtonowskiej czas jest uniwersalnym, stałym "metronomem". Obecnie fizyka podpowiada, że jest on elastycznym wymiarem podlegającym wpływom grawitacji i prędkości.

** „Czas robi nam szpas” oznacza, że czas biegnie na przykład za szybko, powodując, że czujemy się zaskoczeni upływem lat, lub wydarzenia toczą się w przewrotny sposób, nie tak jak planowaliśmy. Wyrażenie pochodzi z gwary śląskiej (i piosenki Ars Longa Vita Brevis).

Kto uczył Was słuchać muzyki? Pamiętacie ten moment, w którym coś Wam się przestawiło w jej odbiorze? W moim domu głównym przekaźnikiem muzyki było radio. Muzykę zaś na życzenie prezentował mój wujek, który posiadał kolekcję płyt i singli – i jak to się mówiło - 'adapter' Unitry. Znaczy się gramofon. Potem funkcjonował w domu 4-ścieżkowy szpulowiec Grundig. Muzyka zatem była, sprawiała przyjemność, towarzyszyła. Były ulubione kawałki.
Koledzy w szkole mieli ulubione zespoły, wykonawców, plakaty, wycinki z gazet, kasety. U mnie coś tam grało, coś się podobało. Przemijało w moim przypadku. Nie identyfikowałem się muzycznie.

Czasy podstawówki, jestem u kolegi. Jego tato zapytał mnie, kiedy właściwie już miałem wyjść – a chcesz posłuchać z nami muzyki? Zaskoczony i z grzeczności nie odmówiłem, choć brzmiało to egzotycznie.
Sytuacja dziwna, kolega z klasy odstąpił miejsce na fotelu obok swego ojca, światło w pokoju na pół gwizdka, mistrz ceremonii umieszcza kasetę w deku. Następuje kilkuzdaniowa prelekcja o czekającym nas nagraniu i wykonawcy. Jestem zaskoczony wiedzą prelegenta i że tak można. Płyta/kaseta jest zapisem koncertu. Dziwne dźwięki, drżą światłem kolorofony*, siedzimy i słuchamy. Trochę jakbym był w kinie, coś jak teatr wyobraźni. Nie rozmawiamy ze sobą. Po wszystkim jestem zachwycony. Dowiaduję się, że większość dźwięków była z syntezatorów, a człowiek który grał nazywał się też dziwnie - po francusku - Jean Michel Jarre.
Na kolejnym i kolejnym spotkaniu był Clapton, Nalepa, Deep Purple, Manowar, King Diamond, Johny Cash, Tina Turner. Słuchanie płyty (kasety) w całości. Tak jak artysta czy producent to wymyślili dla nas.
Muzyka przestała być wypełnieniem, zwykłą przekąska dla ucha, a stała się ucztowaniem, emocją, gęsią skórką. Zadziwieniem i odkrywaniem.
Ósma klasa, koleżanka w swoim stereo przeszukując fale radiowe maznęła suwakiem o jakiegoś bluesa zdziwiona, że powiedziałem daj to, daj to! Już wtedy wyczuliłem się na hard rocka, bluesa i ogólnie na muzykę. Inną historią było później poszukiwanie, odkrywanie, nocne słuchanie radia, które po wrzasku dnia, spokojem prezentowało muzykę jak u kolegi.

Wiem, że nie jestem sam w tej historii. Posłuchałem kilku opowieści znajomych. U wielu z Was był jakiś przełom. Ktoś Wam pożyczył ulubioną kasetę, ktoś coś dał do posłuchania z walkmana.

A ojciec kolegi, od dawna już poza sferą widzialną i słyszalną. Świeć Panie nad Jego duszą.

A ja w tym zabieganiu współczesnym, łapaniu srok, czekam na niezmąconą chwilę, kiedy nierozproszony będę zdolny posłuchać w całości kompozycji.

Dziś proponuję Wam namiastkę takiego słuchania, zresztą nie tylko dziś. W mej wyobraźni tak Was widzę – słuchacie nie tyle co radia, ale swego rodzaju wydarzenia, jak ja u kolegi w fotelu wówczas.



*kolorofon - takie urządzenie (lampki), którego podstawową funkcją jest przekształcanie dźwięku w światło, a konkretniej mówiąc: analiza sygnału audio i przypisywanie konkretnych efektów świetlnych do określonych częstotliwości. Jest to coś zdecydowanie więcej niż zwykła migająca lampka. Magia przy słuchaniu.

Nie pamiętam kiedy przytrafił mi się Prorock, który wypadłby w Walentynki. Zawsze się muzycznie mijaliśmy, zważywszy że od 2008 roku ta audycja zaliczyła emisję w różne dni tygodnia. Obecnie rzecz dzieje się w sobotę - gdyby Wam to umknęło. Niemniej, nie pamiętam tego zderzenia: 14 lutego i Prorock.

Do teraz.

Początkowo zmarszczyłem czoło na taki zbieg zdarzeń. Potem, zaświtała mi myśl swoistych antywalentynek w Prorocku, ale po wygooglowaniu hasła antywalnetynki, okazało się że jest to pojęcie tak komercyjne i systemowe jak i same Walentynki. Poddałem się, teraz pozostała mi tylko droga wyboru utworów. Wektor już był, tylko jaki kierunek jegoż obrać?

Bo rzecz tyczy się miłości, a ta nie jedno ma imię. Sam Św. Walenty – jedno imię i konglomerat dwóch postaci pierwszych wieków chrześcijaństwa. Ogólnie – patron chorych umysłowo i epileptyków, co może sugerować zakochanych po uszy, albo nieszczęśliwie.

Miłość niejedno ma imię. Łacina zna siedem określeń na ten stan i czyny, greka określa miłość nawet w ośmiu terminach*. Do tego można rozróżnić miłość rodzicielską, braterską, siostrzaną, miłość dzieci do rodziców, przyjaźni, małżeńską, religijną - wszak Bóg jest Miłością. Można też definiować ją jako stan i sprzęgniecie, jakiś koktajl chemiczno-elektryczny błąkający się aksonami po neuronach.

Niemniej wspólnym mianownikiem miłości jest i chyba powinno być pragnienie dobra drugiej osoby, a jeden Karol to napisał książkę na ten temat, że miłość to odpowiedzialność**. Pokolenia młodocianych buntowników nosiło hasło ze św. Augustyna – ‘Kochaj i rób co chcesz’ nie do końca zdając sobie sprawę, że jest to wyrwanie z kontekstu***, bo Miłość i wolność w kontekście wypowiedzi św. Augustyna odnoszą się do wewnętrznego uporządkowania człowieka.

Dziś w Walentynki najprędzej nam do greckiego Erosa, Pragmy, a czasem Manii, czy też łacińskiego Cupido i Dilectio, aniżeli Caritas.

I choć osobiście namawiam, aby zakochani świętowali Noc Kupały, Sobótkę, to i tak przeszło mi zżymanie się na ten dzień, w którym człowiek człowiekowi serce choćby z czekolady daruje. Im więcej miłości, czy też jej elementów, to świat w jakimś drgnieniu będzie lepszy.

Miłość jest potrzebą bycia kochanym jak śpiewał John Lennon****.

Sprawdźcie w Prorocku, jakie utwory wybrałem na Walentynki. Możliwości było i jest wiele, wszak ponad 67% tekstów najpopularniejszych piosenek w latach 1960–2010 dotyczyło związków i miłości właśnie.

Chyba ważna ta Miłość w naszym życiu.




*Amor, Caritas, Dilectio, Cupido, Amicitia, Affectio, Diligo | Eros, Philia, Storge, Agape, Pragma, Mania, Philautia, Ludus.


**”Miłość i odpowiedzialność” – Karol Wojtyła


***„Czyny ludzkie tylko miłością różnią się pod względem swej wartości. Niejeden czyn wygląda zewnętrznie na dobry, choć nie wyrasta z korzenia miłości. Podobnie i kwiaty mają ciernie. Niejeden czyn wygląda na surowy i twardy, choć dokonuje się go dla wychowania, z pobudki miłości. Dlatego polecamy ci jedno krótkie zdanie: Kochaj i czyń, co chcesz! Gdy milczysz, milcz z miłością; gdy mówisz, mów z miłości; gdy karcisz, karć z miłości; gdy przebaczasz, przebaczaj z miłości. Niechaj tkwi w sercu korzeń miłości; wyrośnie z niego tylko dobro”


**** "Love" to piosenka napisana i wykonana przez Johna Lennona, pierwotnie wydana na jego debiutanckim solowym albumie John Lennon/Plastic Ono Band (1970)