W Wilnie na temat wieloletnich ram finansowych Wspólnoty i funduszu odbudowy po pandemii rozmawiali prezydenci Polski i Litwy. Prezydent Gitanas Nauseda zaapelował o powrót do stołu unijnych negocjacji.

Polska sprzeciwia się mechanizmowi wiązania unijnych funduszy z przestrzeganiem praworządności. Andrzej Duda podkreślał, że zasady przyznawania środków muszą być czytelne, sprawiedliwe i jednakowe dla wszystkich. Polski prezydent zaznaczał, że wszystkie modyfikacje zasad dotyczących budżetu Wspólnoty powinny być przeprowadzone poprzez zmiany przepisów traktatowych.

"Nie zgadzamy się na dyktaty, nie zgadzamy się na wprowadzenie rozwiązań pozatraktatowych. Tutaj stanowisko Polski w tym zakresie mam nadzieję, że brzmi dostatecznie jednoznacznie. Kryteria muszą być jasne i to jest najistotniejsze, aby mówić o sprawiedliwiej Europie, aby mówić o sprawiedliwych zasadach w Europie, gdzie wszyscy są równo traktowani - a chyba tego oczekujemy - i wszystkie państwa mają równy status. Musimy mówić o jasnych i oczywistych kryteriach, według których państwa będą oceniane i oceniana będzie ich sytuacja. My jako Polska tylko i wyłącznie do tego dążymy" - oświadczył prezydent.

Unijne uzgodnienia budżetowe popiera Litwa. Na forum Wspólnoty władze w Wilnie reprezentuje prezydent. Gitanas Nauseda mówił, że mechanizm praworządności nie jest skierowany przeciwko żadnemu państwu, w tym Polsce czy Węgrom.

"Dlatego jako przywódca Litwy, zachęcałbym do powrotu do stołu negocjacyjnego, aby można było rozwiązać wszelkie spory i aby nie było potrzeby stosowania weta. W przeciwnym razie wszyscy ucierpimy. Zatwierdzony dokument jest przydatny dla wszystkich, zarówno dla Polski, jak i Litwy" - ocenił litewski prezydent.

Polska, jak mówił we wtorek rano w Programie 1 Polskiego Radia rzecznik rządu Piotr Muller, czeka na nowe propozycje. "Propozycje, które będą po pierwsze zgodne z traktatami Unii Europejskiej, a po drugie będą zgodne z konkluzjami z posiedzenia Rady Europejskiej z lipca, kiedy ustalono budżet unijny" - dodał rzecznik rządu.

Polska uważa, że mechanizm uzależniający wypłatę unijnych funduszy od kwestii rządów prawa jest zbyt ogólny, pozwalający na arbitralne decyzje w oparciu o nieprecyzyjne kryteria. W związku ze sprzeciwem Polski i Węgier trwa obecnie próba rozwiązania patowej sytuacji.

O wycofanie sprzeciwu zaapelowały do Warszawy i Budapesztu kierujące pracami Unii Niemcy. Na czwartek zaplanowano wideokonferencję przywódców Wspólnoty.