Machina Czasu
Radio SzczecinRadio Szczecin » Machina Czasu
Kosciol w Minsku. Fot. pixabay.com
Kosciol w Minsku. Fot. pixabay.com
Co łączy te postaci: Tadeusz Kościuszko, Stanisław Moniuszko, Michał Kleofas Ogiński, Adam Mickiewicz? Polacy powiedzą, że ich działalność wpłynęła na naszą narodową tożsamość. Ale to samo stwierdzą Białorusini. Kto komu "podkrada" bohaterów?
"Pożegnanie Ojczyzny" - to jeden z najbardziej znanych polskich polonezów. Ale i na Białorusi ten utwór jest traktowany jako melodia narodowa.
My, Polacy zwykliśmy uważać, że wszystko, co pozytywne w naszej przeszłości (i teraźniejszości), jest polskie i żadne inne. A jak to wyglądało (i wygląda) naprawdę?
Na muzyczną wędrówkę po Białorusi zapraszają: dr Andrzej Wątorski i dr Wojciech Kral.
W "Machinie czasu" - Alex Wieseltier i Agata Rokicka. Fot. Paweł Nowakowski [Wydawnictwo Forma]
W "Machinie czasu" - Alex Wieseltier i Agata Rokicka. Fot. Paweł Nowakowski [Wydawnictwo Forma]
Okładkaa książki Alexa Wieseltiera "Krzywe zwierciadło"
Okładkaa książki Alexa Wieseltiera "Krzywe zwierciadło"
W "Machinie czasu" - Alex Wieseltier i Agata Rokicka. Fot. Paweł Nowakowski [Wydawnictwo Forma]
W "Machinie czasu" - Alex Wieseltier i Agata Rokicka. Fot. Paweł Nowakowski [Wydawnictwo Forma]
W "Machinie czasu" - Alex Wieseltier i Agata Rokicka. Fot. Paweł Nowakowski [Wydawnictwo Forma]
W "Machinie czasu" - Alex Wieseltier i Agata Rokicka. Fot. Paweł Nowakowski [Wydawnictwo Forma]
"Co czytasz? Nie nudzi cię to? Przecież to było ponad siedemdziesiąt lat temu! Ciebie jeszcze na świecie nie było i nawet nie wiadomo było, czy w ogóle będziesz. Na co komu potrzebne to rozpamiętywanie? Moja mama, a twoja prababcia nigdy o tym nie mówiła. Ja tez nie. A przecież to my przeżyłyśmy ten okres. Moja mama powiedziała, ze woli nasza tajemnice zabrać do grobu. Komu potrzebne takie historie? Czy po to, żeby następne pokolenia żyły życiem ofiar i przekazywały strach i nienawiść z pokolenia na pokolenie? Co takiego strasznego nam się wydarzyło? Że jednak przeżyłyśmy? Jesteś pewna, ze jesteś w stanie znieść prawdę? Obojętnie jaka ona jest? Mnie już i tak dużo tego życia nie zostało, wiec jak tak bardzo chcesz, to ci opowiem." To fragment książki Alexa Wieseltiera "Krzywe zwierciadło", który wiele mówi o tym, czego możemy się po niej spodziewać. To zbiór opowieści ludzi (i o ludziach), którzy doświadczyli okrucieństwa wojny - relacje ofiar, sprawców, świadków Zagłady. Z pamięcią o tych wydarzeniach sprawa nie jest prosta. Ludzie, którzy przeżyli piekło, nie chcą wracać do nich wspomnieniami. Chronią w ten sposób siebie. Ale jako społeczeństwo nie możemy o tym zapomnieć - mówi Alex Wieseltier, autor tomu opowiadań "Krzywe zwierciadło", który ukazał się właśnie nakładem wydawnictwa Forma.
Kłomino koło Bornego Sulinowa. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Kłomino koło Bornego Sulinowa. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Kłomino koło Bornego Sulinowa. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Kłomino koło Bornego Sulinowa. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Kłomino koło Bornego Sulinowa. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Kłomino koło Bornego Sulinowa. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Kłomino koło Bornego Sulinowa. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Kłomino koło Bornego Sulinowa. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Izba Muzealna w Bornem Sulinowie. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Izba Muzealna w Bornem Sulinowie. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Izba Muzealna w Bornem Sulinowie. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Izba Muzealna w Bornem Sulinowie. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Izba Muzealna w Bornem Sulinowie. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Izba Muzealna w Bornem Sulinowie. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Izba Muzealna w Bornem Sulinowie. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Izba Muzealna w Bornem Sulinowie. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Izba Muzealna w Bornem Sulinowie. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Izba Muzealna w Bornem Sulinowie. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Izba Muzealna w Bornem Sulinowie. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Izba Muzealna w Bornem Sulinowie. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Izba Muzealna w Bornem Sulinowie. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Izba Muzealna w Bornem Sulinowie. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Izba Muzealna w Bornem Sulinowie. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Izba Muzealna w Bornem Sulinowie. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Cmentarz w Bornem Sulinowie. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Cmentarz w Bornem Sulinowie. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Cmentarz w Bornem Sulinowie. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Cmentarz w Bornem Sulinowie. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Cmentarz w Bornem Sulinowie. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Cmentarz w Bornem Sulinowie. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Cmentarz w Bornem Sulinowie. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Cmentarz w Bornem Sulinowie. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Spotykamy się pod czołgiem w centrum miasta przy alei Niepodległości 28. Czołg radziecki, ale polskiej produkcji, miasto nowe (bo przecież prawa miejskie otrzymało dopiero w 1993 roku), ale przecież jego historia jest znacznie dłuższa. Wcześniej, chociaż istniało, nie można go było znaleźć na żadnej mapie. Borne Sulinowo - miejsce tajemnicze, dziwne, ciekawe, piękne, ale przede wszystkim mające niezwykłą historię.
Nasz przewodnik w podróży w czasie, Dariusz Czerniawski założył przy Zespole Szkół im. Bohaterów Oflagu IID Izbę Muzealną. Na mój widok krzyczy z oddali: "Witam na najmłodszych Ziemiach Odzyskanych w Polsce".
Okładka płyty "Przytul" Stanisławy Celińskiej. Fot. mat. promocyjne wydawcy
Okładka płyty "Przytul" Stanisławy Celińskiej. Fot. mat. promocyjne wydawcy
„Żyjemy w czasach rozprzestrzeniającej się agresji. Tak bardzo teraz potrzebujemy miłości. Nie bójmy się okazywać jej ludziom, całemu światu. Nie wstydźmy się prosić o tę miłość i nie wstydźmy się wypowiadać tego magicznego słowa: przytul". Tak o swojej nowej płycie "Przytul" pisze Stanisława Celińska – aktorka, pieśniarka, wielka osobowość twórcza.
W „Machinie czasu” – o rzeczach i sprawach nie poddających się czasowi opowiada Stanisława Celińska.
Bandurzysta. Fot. pixabay.com
Bandurzysta. Fot. pixabay.com
Od romantyzmu po współczesność. Od Mykoły Łysenki, przez Borysa Latoszyńskiego, aż po Myrosława Skoryka i Wałentyna Sylwestrowa. Kontynuujemy muzyczną podróż przez czas po bezkresnych stepach Ukrainy.
Dr Andrzej Wątorski, dr Wojciech Kral i Agata Rokicka. Zapraszamy na drugą część opowieści "Dumka na trzy głosy".
Fot. pixabay.com
Fot. pixabay.com
Step. Ten bezkres jest obecny w kulturze Ukrainy. Otwarta przestrzeń, o której śpiewano w kozackich dumach i dumkach. O bandurach, kobzach, lirach, a więc o ukraińskich instrumentach, ale i o muzykach i kompozytorach w "Machinie czasu".
W muzyczną podróż w głąb Ukrainy przez czas zabiorę Was wspólnie z dr. Andrzejem Wątorskim i dr. Wojciechem Kralem. Będzie to więc dumka na trzy głosy.
Anna Frajlich w "Machinie czasu". Fot. Paweł Nowakowski, Wydawnictwo Forma
Anna Frajlich w "Machinie czasu". Fot. Paweł Nowakowski, Wydawnictwo Forma
Anna Frajlich. Fot. ze zbiorów prywatnych poetki
Anna Frajlich. Fot. ze zbiorów prywatnych poetki
Szkoła Ćwiczeń w Szczecinie. Anna Frajlich druga z lewej (1953). Fot. ze zbiorów prywatnych poetki
Szkoła Ćwiczeń w Szczecinie. Anna Frajlich druga z lewej (1953). Fot. ze zbiorów prywatnych poetki
Podczas odpowiedzi. V Liceum w Szczecinie (1958/1959). Fot. ze zbiorów prywatnych poetki
Podczas odpowiedzi. V Liceum w Szczecinie (1958/1959). Fot. ze zbiorów prywatnych poetki
Znów przejeżdżam
nad Dworcem Gdańskim
tylko nie mogę
nad nim przejść
do porządku dziennego.

Tak w wierszu "Powrót – podróż sentymentalna" Anna Frajlich opisuje niezaleczoną ranę Marca 68. Do opuszczenia Polski zostało wówczas zmuszonych wielu Polaków pochodzenia żydowskiego. Odjeżdżali oni głównie z Dworca Gdańskiego. W 30. rocznicę Marca 68 na ścianie dworca odsłonięto tablicę upamiętniającą te wydarzenia ze słowami Henryka Grynberga: "Tu więcej zostawili po sobie niż mieli".
W "Machinie czasu" spotkanie z Anną Frajlich - poetką, publicystką, literaturoznawczynią, slawistką. Będzie to podróż od Kirgizji i Lwowa przez Szczecin do Nowego Jorku.
Anna Frajlich przyjechała do Szczecina na zaproszenie Wydawnictwa Forma, dzięki któremu ukazały się właśnie dwa tomy jej "Wierszy zebranych". Pierwszy nosi tytuł "Przeszczep", drugi - "Powroty". Zapraszam więc do wysłuchania rozmowy o przeszczepach i powrotach.
W "Machinie..." wykorzystano fragment audycji Aliny Głowackiej "GDZIE RAKI ZIMUJĄ" z 30.01.1960 roku.
Ambasadoriwie. Hans Holbein Młodszy. National Gallery Londyn. Fot. wikimedia.org
Ambasadoriwie. Hans Holbein Młodszy. National Gallery Londyn. Fot. wikimedia.org
Gdzie na obrazie Hansa Holbeina "Ambasadorowie" znajduje się czaszka? Dlaczego jest do zauważenia tylko pod kątem 27 stopni? Jakie tajemnice kryją prace Henri de Toulouse-Lautreca, francuskiego malarza i plakacisty Belle Epoque? Co sprawia, że słynna "Straż Nocna" Rembrandta wielokrotnie była obiektem ataków szaleńców? Czy namalowany przez Johna Everetta Millaisa kwiat był zapowiedzią śmierci pozującej do obrazu "Ofelia" modelki?
Gośćmi "Machiny czasu" są Joanna Łenyk-Barszcz i Przemysław Barszcz, autorzy książki "Sekretna galeria. Co artyści ukryli w swoich dziełach". Ukazała się ona (podobnie jak poprzednie z tej serii: "Tajemnice dzieł sztuki" i "Wielkie sekrety arcydzieł sztuki") nakładem wydawnictwa Zona Zero.
Okładka książki "Strażnicy wolności". Fot. Mat. prasowe
Okładka książki "Strażnicy wolności". Fot. Mat. prasowe
„Dajcie mi nowe teorie spiskowe, bo te, które ludzie powtarzali w zeszłym roku, właśnie się spełniły” – tak mówi jeden z bohaterów książki ”Strażnicy wolności” Jacka Hugo-Badera, dziennikarza Gazety Wyborczej, reportera, autora takich tomów jak: „W rajskiej dolinie wśród zielska”, „Biała gorączka”, „Dzienniki kołymskie” oraz wspomnianych wcześniej „Strażników wolności”. Kim są tytułowi strażnicy wolności? Najbardziej neutralne określenie tej bardzo różnorodnej grupy osób brzmi: antyszczepionkowcy. Oni jednak nie lubią być tak nazywani, bo przecież przede wszystkim walczą o wolność. Czyją? I kto im tę wolność chce ograniczać? Jaki spisek podejrzewają? Komu ufają? Jak uzasadniają swoje racje?
W „Machinie czasu” – podróż do przeszłości nie tak odległej, ale bardzo mocno promieniującej na teraźniejszość i przyszłość – wspólnie z reporterem, Jackiem Hugo-Baderem.
Fot. pixabay.com
Fot. pixabay.com
Poruszając się w świecie, którego nie znamy, musimy zachować się ostrożnie i delikatnie. Często zdarza się, że gdy mamy za małą wiedzę o tym, na co patrzymy, to - próbując rzecz zinterpretować i zrozumieć - myślimy przez analogię. Może to nas zwieść na manowce.
Ale jak zrozumieć świat, w którym święta księga poucza: "Mężczyzna pod każdym względem przewyższa kobietę" albo "Kobieta jest istotą pustą i bezmyślną" lub też "Kobieta nie jest zdolna do samodzielnego życia bez pomocy mężczyzny". Co to oznacza? Jaką rolę islam wyznacza kobiecie? Naszym przewodnikiem będzie Maurycy Dudek, autor książki „Przyzwoici ludzie”, który od lat fascynuje się kulturą, religią, obyczajowością Wschodu. Który? A może...która?
1234567