Trochę Kultury
Radio SzczecinRadio Szczecin » Trochę Kultury » Wydarzenia aktualne
Żona Edmunda Bałuki
Żona Edmunda Bałuki
Edmund Bałuka, to charyzmatyczny przywódcy robotników i uciekiniera z PRL, Edmunda Bałuki, który w czasach komunizmu był na Zachodzie najbardziej znanym szczecinianinem, a w wolnej Polsce odszedł w zapomnieniu.

Film „Bałuka” powstał z inicjatywy Adama Zadwornego we współpracy z Centrum Solidarności "STOCZNIA” w Szczecinie. Przez wiele lat Zadworny poszukiwał materiałów i informacji o jednej z najbardziej wyrazistych postaci szczecińskiej historii powojennej. SZczecina lat 70-tych XX wielu. To wiele spotkań, rozmów i korespondencji.Kiedy na początku XXI wieku reżyser odwiedził w Warszawie Edmunda Bałukę. Ten miał go wtedy zapytać: czy on jest archeologiem, bo czuje się „skamieniałością” dziejów Polski.

Edmund Bałuka, przez wielu nazywany „Atamanem”, urodził się w 1933 roku i zmarł w 2015. Był jedną z najbardziej niepokornych i charyzmatycznych postaci szczecińskiej opozycji. Zapisał się w historii jako przywódca strajku w Stoczni Szczecińskiej w 1970 roku, który stał się jednym z symboli robotniczego sprzeciwu wobec władzy komunistycznej.

Bałuka został zmuszony do emigracji, skąd nadal prowadził działalność opozycyjną, nie godząc się na kompromisy z reżimem. Był redaktorem naczelnym „Szerszenia”, którego prowadził w X dzielnicy Paryża, które były przemycane do Polski pod okładką „Naprawy samochodu na drodze”. „Szerszeń” rozpowszechnił się do Belgii, Anglii i Szwecji. Za swoją nieugiętą postawę wielokrotnie płacił wysoką cenę – był inwigilowany, represjonowany, a także więziony, m.in. w zakładzie karnym w Barczewie.

W marcu 1980 roku Bałuka wraz z grupą współpracowników z Francji i Polski, założył w Paryżu Polska Socjalistyczną Partię Pracy, której pierwszym krokiem do uzyskania wolności miało być powołanie Narodowego Zgromadzenia Konstytucyjnego. W 2018 roku ulica Obrońców Stalingradu została przemianowana na ulicę Edmunda Bałuki.
Posłuchaj rozmowy Małgorzaty Frymus z Adamem Zdwornym
 

Zobacz także

2026-03-16, godz. 01:23 Znamy zwycięzcę projektu nowej siedziby Teatru Współczesnego [POSŁUCHAJ] Pracownia SAAW z Warszawy wygrała konkurs na przyszłą siedzibę Teatru Współczesnego w Szczecinie. Projekt dwóch prostych budynków najlepiej wpisuje… » więcej 2026-03-16, godz. 01:46 Zmarł Włodzimierz Piątek, mistrz szczecińskiej fotografii [WSPOMNIENIE] Zmarł Włodzimierz Piątek – fotograf i fotoreporter. Nie rozstawał się z aparatem. Nawet na emeryturze. Przez lata pracował w "Gazecie Wyborczej", był… » więcej 2026-03-16, godz. 01:58 "Czas końca złudzeń" - nowa płyta zespołu BAiKA [ROZMOWA] Są duetem, który od 10 lat udowadnia, że w muzyce najważniejsza jest autentyczność, emocje i dobra historia. Tym razem wracają z albumem o bardzo wymownym… » więcej 2026-03-08, godz. 17:00 Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego powraca [RELACJA] Po 10 latach przerwy powraca Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego. Będzie to jego 26 edycja. Tradycyjnie organizatorem Festiwalu jest szczeciński oddział… » więcej 2026-03-08, godz. 17:00 58 Międzynarodowy Festiwal Teatralny Kontrapunkt za chwilę. Karnety w sprzedaży. Szczeciński 58. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Kontrapunkt zacznie się na początku kwietnia. Organizatorzy ogłosili szczegółowy program Festiwalu. Łącznie… » więcej 2026-03-08, godz. 17:00 W 100. rocznicę urodzin Andrzeja Wajdy. W piętek (6.03.2026) obchodziliśmy setną rocznicę urodzin Andrzeja Wajdy. Z tej to okazji Kino "Zamek" Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie zaprosiła… » więcej 2026-03-08, godz. 17:00 Dzieci, młodzież i studenci "Szczecinian" jadą na Sycylię i do Meksyku Szczecinianie jadą w świat. W poniedziałek (9.03.2026) na Sycylię, we wtorek (10.03.2026) do Meksyku. Grupa dziecięca Zespołu Pieśni i Tańca Szczecinianie… » więcej 2026-03-08, godz. 17:00 Baltic Neopolis Quartet nagrał płytę „Kompozycje szczecińskie” vol. 2 [ROZMOWA, ZDJĘCIA] Po ponad dekadzie zbierania nowych utworów Baltic Neopolis Orchestra nagrała kolejną płytę promującą twórczość szczecińskich kompozytorów. Album pt… » więcej 2026-03-02, godz. 23:02 "Jestem wniebowzięty lub zmartwiony". Zmarł Lech Galicki [WSPOMNIENIE] Był poetą, prozaikiem, dziennikarzem, ufologiem. Niezwykle ciepłym człowiekiem. Ma na swoim koncie różne dokonania, wśród których warto odnotować założenie… » więcej 2026-03-02, godz. 18:54 50 lat minęło... - Teatr Współczesny ma pół wieku [POSŁUCHAJ] Premierą "Sztuki protestu" Michała Buszewicza Teatr Współczesny w Szczecinie rozpoczął świętowanie 50-lecia swojego istnienia. Podczas gali, która… » więcej
12345